Natuurgebieden - Westerplas - Sint-Martens-Latem
Westerplas
Ontstaan
De westerplas werd aangelegd in het najaar van 2006 op initiatief van de N.V. Hooglatem, een vennootschap bestaande uit een aantal grote immobiliënmaatschappijen. In het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Afbakening Grootstedelijk gebied Gent’ werd de verdere ontwikkeling van het voormalige woonuitbreidingsgebied Hooglatem afhankelijk gesteld van de uitvoering van waterbeheersingswerken. De Nazarethbeek en de Hooglatembeek vormen samen met de Rosdambeek een vallei met monding in de Leie ter hoogte van de kerk van Afsnee. Vooral in de jaren negentig werd de wijk geregeld geteisterd door overstromingen.
Om het water onder controle te houden werd de woonwijk ingepolderd. Waar oorspronkelijk woningen waren gepland werd aan de westzijde een overstromingsgebied aangelegd met een oppervlakte van ongeveer vijf hectare en een buffervolume van 36.000 kubieke meter (westerplas).
Aan de oostzijde werd eveneens een dijkje aangelegd en een sluitsysteem geplaatst op de beek om terugstromend water van de Leie tegen te houden. Op deze locatie werd ruimte voorzien voor een pompinstallatie. In de wijk zelf werden brede bufferstroken als winterbedding aan de beken gecreëerd. Dit sluit aan bij voorstellen die werden geformuleerd in het Gemeentelijk Natuurontwikkelingsplan van Sint-Martens-Latem. Het geheel vormt een fantastische nieuwe natuurparel in onze Leievallei.
Beheer
Naast de waterbeheersingsfunctie heeft de westerplas belangrijke troeven op het vlak van natuurontwikkeling. Het beheer werd overgedragen aan de gemeente die het binnendijks gebied in handen gaf van Natuurpunt. De totale oppervlakte van het gebied bedraagt 6,5 hectare. Het overstromingsgebied bestaat uit een afgraving op het gemiddeld zomerpeil van de beken waarin nog een vijftal poelen en een dicht netwerk van grachten werd gegraven. De combinatie van slikken, zeer natte graslanden en permanent water is aantrekkelijk voor tal van aan water gebonden plant- en diersoorten. Vooral trekvogels zijn de meest opvallende bezoekers.
De belangrijkste uitdaging voor het beheer bestaat uit het bosvrij houden van een aaneengesloten centrale zone. Wilg en zwarte els vinden er ideale kiemomstandigheden en nemen de modderplaatjes snel in. Om dit onder controle te houden werd gekozen voor begrazing met Herdwickschapen, een zeldzaam ras uit het Engelse Lake District. Het is een eerder compact en robuust schaap met een dikke waterdichte vacht en stevige poten. In Engeland staat het geboekstaafd als hun sterkste schapenras. Hoewel schapen normaal gezien niet graag in natte gebieden leven is de Herdwick een echt moerasschaap. Je zal dan ook makkelijk kunnen vaststellen dat ze de Westerplas inlopen ook al staat er enkele centimeter water in het bekken. Ook in het Lakedistrict waar de klimatologische omstandigheden harder zijn dan bij ons blijven ze zomer en winter buiten staan. Een schuilhok hebben deze dieren niet nodig. Meer info over de Herdwicks vind je op http://www.herdwickschaap.be.
Toegankelijkheid
De westerplas is bereikbaar via de Albijn Van den Abeelelaan (Sint-Martens-Latem), waar tevens kan geparkeerd worden. Een tweede toegang bevindt zich aan de Molenhoekstraat (Deurle). Langs de noordzijde is de dijk, die deze twee straten verbindt, toegankelijk. De zuidzijde is niet toegankelijk en de meest schuwe vogels zullen dan ook deze kant van de Westerplas uitkiezen. Met een verrekijker kan je de volledige plas goed bekijken vanop het wandelpad. Regelmatig organiseren we geleide wandelingen. Hou de activiteitenpagina op deze website in de gaten.
